P/c. p. Saccharomyces cerevisiae IgG (ASCA) met. IIF

Przeciwciała ASCA IgG łączą się z mannanem, wielocukrem, z którego zbudowana jest ściana komórkowa drożdży piekarskich i piwnych. Duże ilości tych przeciwciał wytwarza wielu chorych na chorobę Leśniowskiego-Crohna, prawdopodobnie wskutek zmienionej reakcji odpornościowej na składniki zawartości jelita. Dodatnie ASCA nie oznaczają zakażenia drożdżakami ani grzybicy.

Obie choroby należą do nieswoistych zapaleń jelit i dają podobne dolegliwości, ale różnią się zasięgiem zmian. W chorobie Leśniowskiego-Crohna zapalenie zajmuje pełną grubość ściany jelita i najczęściej umiejscawia się tam, gdzie jelito cienkie przechodzi w okrężnicę, choć zmiany mogą dotyczyć dowolnego fragmentu przewodu pokarmowego, łącznie z jamą ustną i odbytem. Zachorowania są najczęstsze między kilkunastym a trzydziestym rokiem życia, a drugi, mniejszy szczyt przypada na wiek od 50 do 70 lat. WZJG ogranicza się do jelita grubego, a zapalenie obejmuje w nim głównie błonę śluzową. Ustalenie, z którą chorobą mamy do czynienia, wpływa na wybór leczenia, dlatego lekarze szukają dodatkowych wskazówek poza endoskopią.

Oznaczenie ASCA IgG zleca się zwykle osobom z przewlekłą biegunką, bólami brzucha, chudnięciem lub domieszką krwi w stolcu, u których podejrzewa się nieswoiste zapalenie jelit. Bywa też pomocne, gdy zapalenie jelita grubego ma cechy obu chorób i ocena mikroskopowa wycinków pozostawia wątpliwości.

Dodatni wynik ASCA IgG przemawia raczej za chorobą Leśniowskiego-Crohna, zwłaszcza gdy jednocześnie nie stwierdza się przeciwciał pANCA. Układ odwrotny, z pANCA i bez ASCA, częściej spotyka się w WZJG. Odsetek chorych na chorobę Leśniowskiego-Crohna z przeciwciałami ASCA IgG różni się w zależności od badanej grupy i metody, w wielu opracowaniach wynosi około połowy. Przeciwciała te pojawiają się także u niektórych osób z WZJG. Dodatnie ASCA IgG nie są więc samodzielnym dowodem choroby, a ich brak jej nie wyklucza.

Swoistość rośnie, gdy ASCA występują równocześnie w obu klasach, IgG oraz IgA, dlatego oznaczenie ASCA IgG zestawia się zwykle z ASCA IgA. Ilość przeciwciał zwykle nie zależy od tego, jak nasilone jest zapalenie, a ASCA IgG nie nadają się do śledzenia efektów terapii.

Nie, do oznaczenia ASCA IgG nie ma szczególnych wymagań: krew żylną można pobrać bez wcześniejszego przygotowania. Przy pobraniu dobrze jest wymienić przyjmowane leki.

• ASCA IgA – oznaczenie w drugiej klasie, zwiększające swoistość wyniku,
• ANCA (pANCA i cANCA) metodą IIF – marker częściej obecny we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego,
• Panel jelitowy ASCA, ANCA – kilka przeciwciał jelitowych w jednym oznaczeniu,
• Kalprotektyna w kale – ocena nasilenia stanu zapalnego w jelitach.