Jady owadów panel (pszczoła, osa, szerszeń, komar, meszka)

Pszczoła, osa i szerszeń należą do owadów błonkoskrzydłych, które wprowadzają jad żądłem. Komar i meszka nie żądlą, lecz kłują i wraz ze śliną przekazują do skóry białka, które również mogą uczulać. Każdy owad ma na wyniku własną pozycję, co pozwala porównać stopień uczulenia na poszczególne źródła alergenów.

Głównym powodem badania jest przebyta reakcja ogólnoustrojowa po użądleniu, czyli objawy pojawiające się z dala od miejsca kontaktu z owadem: uogólniona pokrzywka, obrzęk twarzy lub gardła, duszność, zawroty głowy, spadek ciśnienia. Alergolog bierze wynik pod uwagę, gdy rozważa immunoterapię jadem owadów, czyli odczulanie.

W przypadku komarów i meszek badanie rozważa się przy nasilonych reakcjach po ukąszeniach, na przykład rozległych, długo utrzymujących się obrzękach. Wyniki dla tych owadów są trudniejsze w ocenie niż dla jadów błonkoskrzydłych, a ich znaczenie interpretuje alergolog.

Osobom, które nie miały reakcji alergicznej, panelu zwykle się nie wykonuje. Swoiste IgE przeciw jadom bywają obecne również u ludzi, u których użądlenie nie wywołało objawów ogólnych, dlatego dodatni wynik bez wywiadu nie mówi o ryzyku ciężkiej reakcji.

Dodatni wynik dla jednego owada wskazuje na uczulenie na jego alergeny. Częsta jest jednak dodatnia odpowiedź na kilka owadów naraz. Osa i szerszeń to owady z rodziny osowatych, a ich jady mają podobny skład, stąd wyniki dla obu często są dodatnie jednocześnie. Podwójnie dodatni wynik dla pszczoły i osy może z kolei wynikać z reakcji krzyżowej na wspólne struktury cukrowe (CCD). W takich sytuacjach pomocne bywają panele z komponentami jadu.

Wysokość stężenia IgE nie przekłada się wprost na ciężkość reakcji. Tuż po użądleniu stężenie IgE bywa przejściowo niskie, więc ujemny wynik z tego okresu nie kończy oceny alergologicznej; o powtórzeniu oznaczenia decyduje lekarz.

Krew do panelu pobiera się z żyły według wskazówek punktu pobrań, a personelowi zgłasza się leki przeciwalergiczne i inne przyjmowane preparaty.

• IgE sp. I1 – jad pszczoły – pojedyncze oznaczenie dla jadu pszczoły,
• IgE sp. I3 – jad osy – pojedyncze oznaczenie dla jadu osy,
• IgE sp. I5 – jad szerszenia europejskiego – pojedyncze oznaczenie dla szerszenia,
• Panel jady owadów DPA-Dx (osa, pszczoła) – ekstrakty i komponenty jadów,
• Tryptaza – enzym oznaczany po reakcji ogólnoustrojowej.