IgE sp. I1 – jad pszczoły

Na badanie IgE sp. I1 kierowane są głównie osoby, które po użądleniu doświadczyły objawów w miejscach odległych od ukłucia. Mogą to być swędzące bąble na tułowiu, obrzęk twarzy lub gardła, kaszel, duszność, nudności, kołatanie serca, osłabienie lub utrata przytomności. Takie objawy rozwijają się zazwyczaj szybko, w pierwszych kilkunastu minutach po ukłuciu, i wymagają pomocy medycznej, a oznaczenie przeciwciał wykonuje się dopiero po ich ustąpieniu.

Zaczerwienienie, bolesność i obrzęk ograniczone do okolicy użądlenia, nawet duże i długotrwałe, są reakcją miejscową. Rzadko stanowią wskazanie do badania, choć ostateczną ocenę przeprowadza lekarz.

Uczulenie na jad pszczoły częściej dotyczy osób, które mają z pszczołami regularny kontakt: pszczelarzy i ich rodzin, sadowników, pracowników szklarni i ogrodników. Ciężkie reakcje częściej spotyka się u osób dorosłych, rzadziej u dzieci. Na przebieg reakcji mogą wpływać także choroby komórek tucznych, dlatego lekarz bywa skłonny zlecić oznaczenie podstawowego stężenia tryptazy.

Uczulenie na jady owadów błonkoskrzydłych ma inny charakter niż uczulenia wziewne, na przykład na pyłki traw. Może się rozwinąć u osoby bez skłonności do innych uczuleń, a całkowite stężenie IgE bywa u niej niskie.

Dodatni wynik IgE sp. I1 świadczy o obecności przeciwciał przeciw składnikom jadu pszczoły. Sam w sobie opisuje uczulenie, a o alergii klinicznej można mówić dopiero wtedy, gdy wynik zgadza się z przebiegiem reakcji po użądleniu. Wysokość stężenia słabo przewiduje nasilenie kolejnej reakcji.

Ujemny wynik przy przekonującym wywiadzie wymaga dalszej oceny. Przeciwciała mogą być trudne do zmierzenia w pierwszych dniach po użądleniu, a także wiele lat po ostatnim kontakcie z owadem. Lekarz może wówczas zlecić powtórzenie badania, testy skórne albo oznaczenia molekularne.

Część pacjentów ma dodatnie oznaczenia jednocześnie dla jadu pszczelego i osiego. Bywa to skutkiem współistnienia dwóch uczuleń albo obecności przeciwciał przeciw cukrowym fragmentom białek (CCD), które występują w obu jadach. Pomocne są wtedy oznaczenia pojedynczych alergenów swoistych dla pszczoły, na przykład Api m 1 lub Api m 10, oraz alergenów charakterystycznych dla os. Wybór właściwego jadu do immunoterapii należy do alergologa.

Próbkę do badania stanowi krew pobrana z żyły. Szczegóły pobrania można uzyskać w punkcie pobrań, gdzie należy też wymienić przyjmowane leki.

• IgE sp. I3 – jad osy – jad porównywany z jadem pszczoły, gdy sprawca użądlenia jest niepewny,
• Panel jady owadów DPA-Dx – osa, pszczoła – oznaczenie alergenów obu owadów w jednym badaniu,
• Panel jady owadów – pszczoła, osa, szerszeń, komar, meszka – szerszy zestaw jadów,
• Tryptaza – oznaczenie zlecane po reakcji ogólnoustrojowej,
• IgE całkowite – ogólne stężenie przeciwciał IgE.