Panel pokarmowy, mąka i mięso (10 alergenów)

Każdy z dziesięciu alergenów ma osobny wynik ilościowy:

• mąka pszenna (f4), żytnia (f5) i owsiana (f7) oraz ryż (f9),
• gluten (f79),
• wieprzowina (f26), wołowina (f27) i kurczak (f83),
• dorsz (f3) i krewetka (f24).

Na końcu raportu znajduje się wynik CCD, czyli przeciwciał przeciw strukturom cukrowym roślin.

Za alergią IgE-zależną przemawiają objawy, które zaczynają się szybko, najczęściej w pierwszej lub drugiej godzinie po posiłku. Należą do nich bąble pokrzywkowe, puchnięcie warg, swędzenie podniebienia, wymioty, bóle brzucha, kaszel i trudności z oddychaniem. Panel bywa też zlecany dzieciom z atopowym zapaleniem skóry, gdy zaostrzenia zbiegają się z wprowadzaniem nowych produktów. Przewlekłe wzdęcia czy zmęczenie bez wyraźnego związku z posiłkiem nie są typowym wskazaniem.

Dodatnie IgE dla pszenicy lub glutenu świadczy o uczuleniu i dotyczy innego mechanizmu niż celiakia. Celiakia ma podłoże autoimmunologiczne, a w jej diagnostyce bada się przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej, nie IgE swoiste. Z kolei mąka może uczulać także drogą wziewną, co obserwuje się u piekarzy i cukierników jako astmę zawodową. U części chorych na katar sienny wywołany trawami IgE dla pszenicy i żyta są dodatnie wyłącznie wskutek podobieństwa białek, choć pieczywo nie powoduje u nich dolegliwości.

Alergia na mięso ssaków jest rzadka. U dzieci uczulonych na mleko krowie zdarza się reakcja na wołowinę, zwłaszcza słabo przetworzoną. Odrębnym zjawiskiem jest alergia na cukier alfa-gal, opóźniona o kilka godzin od posiłku z wołowiną lub wieprzowiną; wynik dla ekstraktów mięsa bywa w niej dodatni, ale do jej oceny służy osobne oznaczenie IgE przeciw alfa-gal, o którym decyduje alergolog.

Uczulenie na dorsza często obejmuje także inne ryby, ponieważ ich główne białko jest podobne u wielu gatunków. Krewetka zawiera tropomiozynę, białko o budowie zbliżonej do tropomiozyny roztoczy, więc uczulenie na roztocza potrafi podnieść wynik dla krewetki.

Wynik każdego alergenu podany jest w jednostkach stężenia i w klasie skali półilościowej. Stężenie IgE pokazuje, czy doszło do uczulenia, jednak nie mówi, czy dany produkt wywoła dolegliwości; o rozpoznaniu alergii decyduje zgodność wyniku z wywiadem. Dodatni wynik CCD sugeruje, że część dodatnich wyników dla mąk może mieć tło krzyżowe. Wykluczanie produktów z diety ustala lekarz, a w razie wątpliwości proponuje próbę prowokacji pod nadzorem.

Materiałem do panelu mąka i mięso jest krew pobrana z żyły. Wskazówki dotyczące pobrania podaje punkt pobrań; przy rejestracji należy wymienić przyjmowane leki.

• IgE sp. F79 – gluten (gliadyna) – pojedyncze oznaczenie dla glutenu,
• Panel celiakia IgA – przeciwciała typowe dla celiakii,
• IgE sp. FP2 – ryby, skorupiaki, owoce morza – szersza mieszanka owoców morza,
• Panel alergenów pokarmowych (21 alergenów) – większy zestaw alergenów żywności,
• Tryptaza – enzym oznaczany po ciężkich reakcjach alergicznych.