IgE sp. FP2 – mieszanka ryby, skorupiaki, owoce morza

Mieszanka FP2 łączy pięć pełnych ekstraktów pokarmowych: dorsza (f3), krewetki (f24), małża jadalnego (f37), tuńczyka (f40) i łososia (f41). Laboratorium podaje jedną wartość stężenia w kU/l dla całego zestawu oraz klasę w skali półilościowej. Inne gatunki, na przykład kałamarnica, ośmiornica, homar czy śledź, nie wchodzą w skład mieszanki.

Ryby i skorupiaki uczulają przez różne białka. Najważniejszym białkiem uczulającym w mięsie ryb jest parwalbumina o podobnej budowie u wielu gatunków, dlatego uczulenie na jedną rybę często dotyczy także innych. U skorupiaków i mięczaków podobną rolę odgrywa tropomiozyna. Białko o zbliżonej budowie mają też roztocza oraz karaluchy, co tłumaczy, dlaczego część osób uczulonych na roztocza ma też przeciwciała przeciw krewetkom.

Oznaczenie FP2 lekarz zleca najczęściej po epizodzie, w którym niedługo po posiłku z ryby lub owoców morza wystąpiły pokrzywka, obrzęk warg lub powiek, świąd w jamie ustnej, wymioty, kaszel lub duszność. Badanie przydaje się, gdy potrawa zawierała kilka podejrzanych składników i nie wiadomo, który z nich wywołał objawy. U osób silnie uczulonych dolegliwości występują niekiedy już po wdychaniu oparów podczas gotowania lub smażenia ryb.

Alergia na ryby i owoce morza, inaczej niż uczulenie na mleko czy jajo, rzadko mija z wiekiem i często dotyczy dorosłych. Reakcje bywają ciężkie, co zwiększa znaczenie dokładnego ustalenia ich przyczyny.

Dodatni wynik FP2 świadczy o obecności w surowicy przeciwciał IgE reagujących z przynajmniej jednym z pięciu ekstraktów. Nie wskazuje, czy chodzi o rybę, skorupiaka czy mięczaka, i sam nie przesądza o alergii klinicznej. Kolejnym krokiem jest zwykle oznaczenie IgE dla pojedynczych produktów, a w razie potrzeby badanie komponentów alergenowych, takich jak parwalbumina czy tropomiozyna.

Ujemny wynik zmniejsza prawdopodobieństwo uczulenia zależnego od IgE na składniki mieszanki, lecz go nie wyklucza. Dolegliwości po rybie wynikają czasem z zupełnie innych przyczyn, na przykład z zatrucia histaminą z nieświeżej ryby albo z reakcji na pasożyta Anisakis, którego to oznaczenie nie obejmuje.

Na podstawie stężenia IgE nie da się przewidzieć siły następnej reakcji. Rezygnacja z całej grupy produktów na podstawie wyniku mieszanki, bez konsultacji z alergologiem, może być niepotrzebna. Gdy wywiad i badania dają sprzeczne informacje, alergolog może rozważyć próbę prowokacji pod nadzorem medycznym.

Do oznaczenia FP2 pobiera się krew z żyły. O zasadach pobrania informuje punkt pobrań, a przed badaniem należy zgłosić przyjmowane leki.

• IgE sp. F3 – dorsz – uczulenie na pojedynczy gatunek ryby,
• IgE sp. F40 – tuńczyk – kolejna ryba z mieszanki oznaczana osobno,
• Tryptaza – enzym oznaczany po ciężkich reakcjach alergicznych,
• Panel alergenów pokarmowych (21 alergenów) – szerszy zestaw alergenów żywności,
• IgE całkowite – łączne stężenie przeciwciał IgE.