SARS-CoV-2 (COVID-19) met. Real Time RT-PCR

Z pobranego wymazu laboratorium izoluje RNA wirusa, przepisuje je na DNA w procesie odwrotnej transkrypcji, a następnie wielokrotnie powiela wybrane fragmenty i odczytuje ich przyrost w czasie rzeczywistym. W zależności od użytego zestawu oznacza się dwa lub trzy geny. Jeden z nich, gen E, jest wspólny dla pokrewnych koronawirusów, a pozostałe, takie jak N, RdRp, ORF1ab czy S, są charakterystyczne dla SARS-CoV-2. Metoda ta należy do najczulszych sposobów badania aktywnego zakażenia i ma wyższą czułość niż szybkie testy antygenowe.

Test PCR wykonuje się najczęściej przy gorączce, kaszlu, bólu gardła, osłabieniu, bólach mięśni oraz utracie węchu lub smaku. Bywa też potrzebny po styczności z chorym, przed niektórymi zabiegami i przyjęciem do szpitala, jeśli wymaga tego placówka. Wymaz pobrany w pierwszych dniach po ekspozycji bywa ujemny, bo wirus nie zdążył się jeszcze namnożyć w nosie i gardle.

Wynik dodatni wskazuje, że w próbce jest RNA koronawirusa, co zwykle oznacza aktualne lub niedawno przebyte zakażenie. Fragmenty materiału genetycznego wirusa utrzymują się niekiedy w nosogardle długo po wyzdrowieniu, dlatego dodatni wynik nie przesądza, że dana osoba nadal zaraża innych.

Ujemny rezultat znaczy, że w pobranym materiale nie stwierdzono RNA koronawirusa. Nie wyklucza zakażenia, jeśli wymaz pobrano za wcześnie, materiał był niewystarczający albo infekcja dotyczy głównie dolnych dróg oddechowych. Gdy objawy się utrzymują, lekarz może zalecić ponowne badanie.

Przy wyniku niejednoznacznym, gdy wykryto tylko część oznaczanych genów lub sygnał był bardzo słaby, lekarz zwykle zleca pobranie kolejnego wymazu. Badanie dotyczy jednego patogenu, więc nie ocenia na przykład wirusów grypy ani RSV.

Wymaz pobiera się rano. Przed pobraniem należy przepłukać usta przegotowaną wodą albo odczekać około trzech godzin od ostatniego posiłku. Przed pobraniem nie myje się zębów, nie płucze ust płynem antyseptycznym, nie żuje gumy ani nie ssie pastylek na ból gardła. Od użycia kropli, maści lub aerozoli do nosa o działaniu przeciwdrobnoustrojowym powinny minąć co najmniej dwie godziny. Bezpośrednio przed pobraniem nie przepłukuje się nosa ani go nie wydmuchuje, a ruchome protezy zębowe trzeba wyjąć.

Czy test PCR jest dokładniejszy niż test antygenowy? Tak, metoda RT-PCR ma wyższą czułość, więc lepiej sprawdza się przy małej ilości wirusa w próbce.

Czy po przechorowaniu COVID-19 test może być nadal dodatni? Tak, pozostałości RNA koronawirusa mogą być obecne w drogach oddechowych jeszcze tygodniami po ustąpieniu objawów, mimo że po tym czasie osoba zwykle przestaje być zakaźna.

Czy test PCR pokazuje, czy jestem odporny? Nie, badanie ocenia obecność wirusa, a nie przeciwciał. Do oceny przeciwciał służą badania krwi.

• Test na przeciwciała IgG/IgM – ocena odpowiedzi serologicznej po infekcji,
• Pakiet po COVID-19 – zestaw badań po przechorowaniu,
• CRP ilościowo – marker stanu zapalnego w surowicy,
• D-dimer ilościowo – ocena aktywacji krzepnięcia,
• Morfologia krwi pełna – podstawowa ocena krwi przy infekcji.