Serotonina
- Czas oczekiwania na wynik16 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
Serotonina (5-hydroksytryptamina) jest aminą biogenną działającą jako hormon tkankowy i neuroprzekaźnik, a to badanie określa jej ilość we krwi żylnej. Oznaczenie serotoniny przydaje się przede wszystkim przy podejrzeniu rakowiaka, innych guzów neuroendokrynnych i układowej mastocytozy. Serotonina krążąca we krwi nie pokazuje, ile tej substancji jest w mózgu, dlatego wynik nie mówi nic o nastroju czy depresji.
Serotonina – więcej informacji
Gdzie powstaje serotonina i jak jest usuwana
Surowcem do produkcji serotoniny jest tryptofan, aminokwas pochodzący z diety. Około 95% jej zasobów znajduje się w przewodzie pokarmowym, gdzie produkują ją komórki enterochromafinowe rozsiane w śluzówce całego przewodu pokarmowego, od żołądka po jelito grube. W jelitach serotonina reguluje perystaltykę i wydzielanie soków trawiennych oraz uczestniczy w odczuwaniu bólu trzewnego i nudności. Pozostała część powstaje w pniu mózgu i szyszynce. We krwi serotonina jest przenoszona głównie przez płytki krwi. Rozkład serotoniny zachodzi głównie w wątrobie, a jego produktem jest 5-HIAA, czyli kwas 5-hydroksyindolooctowy, usuwany przez nerki.
Do czego służy oznaczenie serotoniny we krwi
Badanie zleca się osobom z objawami sugerującymi guz neuroendokrynny wydzielający serotoninę. Rakowiak rozwija się najczęściej w przewodzie pokarmowym, rzadziej w trzustce lub płucach. Tylko część takich guzów, szacunkowo co dziesiąty, wydziela tyle serotoniny, by wywołać zespół rakowiaka. Jego objawy to napadowe zaczerwienienie twarzy, biegunka, przyspieszone tętno, poty, skurcz oskrzeli i bóle brzucha. Oznaczenie wykonuje się też w diagnostyce układowej mastocytozy. U części chorych z guzem neuroendokrynnym stężenie serotoniny pozostaje w zakresie referencyjnym, dlatego często dołącza się oznaczenie metabolitu 5-HIAA w moczu. O dalszej diagnostyce obrazowej decyduje lekarz.
Co zawyża i co zaniża stężenie serotoniny
Podwyższone stężenie, poza guzami neuroendokrynnymi i mastocytozą, obserwuje się w niedrożności jelit, po zawale serca i w mukowiscydozie. Wynik zawyżają też leki, takie jak morfina i inhibitory monoaminooksydazy (MAO), a także dieta bogata w produkty zawierające serotoninę, takie jak banany, ananasy, kiwi, śliwki, awokado, czekolada oraz orzechy włoskie i pekan. Obniżenie stężenia mogą powodować rezerpina, metylodopa i lit, a także alkohol.
Wysoki wynik sam w sobie nie oznacza nowotworu. Interpretacja wymaga porównania z objawami, poziomem 5-HIAA, stężeniem chromograniny A oraz wynikami obrazowania.
Przygotowanie do pobrania krwi na serotoninę
Wydzielanie serotoniny podlega rytmowi dobowemu, dlatego pobranie, także powtórne, odbywa się o stałej porze. Lekarz może zalecić czasowe odstawienie leków wpływających na wynik, czyli morfiny, inhibitorów MAO, rezerpiny, metylodopy lub litu. Leków nie odstawia się bez takiego zalecenia.
Polecane badania
- Kwas 5-hydroksyindolooctowy – główny produkt rozkładu serotoniny oznaczany w moczu,
- Chromogranina A – białko wydzielane przez komórki neuroendokrynne,
- Tryptaza – badanie stosowane w diagnostyce mastocytozy,
- Histamina – amina biogenna uwalniana z komórek tucznych.