MTHFR (met PCR)

Reduktaza metylenotetrahydrofolianowa (MTHFR) przekształca jedną z form kwasu foliowego w 5-metylotetrahydrofolian. Bez tej postaci folianu organizm nie przekształca sprawnie homocysteiny z powrotem w metioninę. Gdy enzym pracuje słabiej, a w diecie brakuje folianów lub witaminy B12, stężenie homocysteiny w osoczu wzrasta.

Wariant C677T zmienia jeden aminokwas w cząsteczce enzymu. Białko powstałe z takiego genu jest mniej stabilne, a w badaniach laboratoryjnych traci aktywność w podwyższonej temperaturze; stąd nazwa „termolabilny”.

Wynik podaje genotyp, czyli układ dwóch kopii genu odziedziczonych po rodzicach:

• brak wariantu w obu kopiach (genotyp CC),
• wariant w jednej kopii (heterozygota CT), co spotyka się u dużej części zdrowych osób,
• wariant w obu kopiach (homozygota TT), związany z obniżoną aktywnością enzymu.

Homozygotyczność TT sprzyja umiarkowanemu wzrostowi homocysteiny, szczególnie u osób, które dostarczają z dietą mało folianów. Wielu nosicieli ma jednak stężenie homocysteiny w granicach przedziału referencyjnego. Sam genotyp nie mówi, ile homocysteiny krąży w osoczu, więc lekarz zestawia go zwykle z bezpośrednim oznaczeniem homocysteiny.

Analizę wariantu MTHFR lekarz rozważa najczęściej wtedy, gdy podwyższona homocysteina nie ma oczywistego wyjaśnienia, na przykład niedoboru witaminy B12 lub folianów albo choroby nerek. Bywa też zlecana w ramach poradnictwa genetycznego.

Aktualne zalecenia towarzystw genetycznych nie traktują wariantu C677T jako badania rutynowego przy zakrzepicy ani przy niepowodzeniach ciąży. Związek tego wariantu z chorobami zakrzepowymi i poronieniami okazał się w nowszych badaniach słaby, a wynik zwykle nie zmienia sposobu leczenia. O sensie wykonania analizy decyduje lekarz.

Obecność wariantu C677T nie oznacza choroby ani nie przesądza, że pojawi się zakrzepica, choroba serca lub powikłania ciąży. Wynik ujemny nie daje informacji o innych przyczynach podwyższonej homocysteiny ani o innych skłonnościach do zakrzepów, takich jak czynnik V Leiden czy wariant genu protrombiny. Ocena ryzyka zakrzepowego wymaga osobnych badań dobranych przez lekarza.

Genotyp pozostaje taki sam od urodzenia, dlatego analizy zazwyczaj się nie powtarza. Na wynik nie wpływają posiłek, leki ani suplementy, choć mają one znaczenie dla samego stężenia homocysteiny. Wynik może natomiast zakłócić niedawne przetoczenie krwi, ponieważ w próbce przez pewien czas krąży DNA dawcy.

Informacje o sposobie pobrania krwi przekazuje punkt pobrań. Przy rejestracji należy podać przyjmowane leki.

• Homocysteina – bezpośredni pomiar aminokwasu, na który wpływa aktywność MTHFR,
• Kwas foliowy – ocena zasobów folianów potrzebnych do przemiany homocysteiny,
• Witamina B12 – drugi czynnik niezbędny w tym samym szlaku,
• Czynnik V Leiden met. PCR – genetyczny czynnik skłonności do zakrzepicy,
• Mutacja 20210 G/A genu protrombiny – kolejny wariant oceniany przy podejrzeniu trombofilii.