Triglicerydy

Triglicerydy to związki glicerolu z kwasami tłuszczowymi. Stanowią podstawowy materiał zapasowy tkanki tłuszczowej i przeważającą część tłuszczów z diety, a ich rozkład dostarcza komórkom energii. Część triglicerydów powstaje w organizmie, a część pochodzi z jedzenia; we krwi krążą w lipoproteinach, głównie w chylomikronach i VLDL. Podwyższone stężenie triglicerydów wiąże się z nadmiarem lipoprotein bogatych w te tłuszcze, w tym cząstek zaliczanych do miażdżycorodnych.

Triglicerydy oznacza się zwykle w ramach lipidogramu, choć możliwy jest też osobny pomiar. Wynik wykorzystuje się w następujących celach:

• diagnostyka dyslipidemii,
• szacowanie zagrożenia miażdżycą, chorobą wieńcową, zawałem i udarem niedokrwiennym,
• ocena zagrożenia ostrym zapaleniem trzustki, istotnego przy skrajnie wysokich wartościach,
• sprawdzanie efektów leczenia zaburzeń lipidowych.

Połączenie wysokiego stężenia triglicerydów z niskim stężeniem cholesterolu HDL i przewagą małych, gęstych cząstek LDL określa się jako dyslipidemię aterogenną. Nadmiar triglicerydów zwiększa zagrożenie chorobami serca i naczyń nawet u osób, których LDL nie przekracza zakresu referencyjnego.

Stężenie triglicerydów podnoszą najczęściej przyczyny wtórne: otyłość, niedostatecznie kontrolowana cukrzyca, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, nadużywanie alkoholu oraz estrogeny, w tym doustna antykoncepcja. Przyczyny bywają też wrodzone, jak w rodzinnej hipertriglicerydemii. Niski poziom triglicerydów rzadko budzi niepokój; bywa spotykany przy nadczynności tarczycy, niedożywieniu i zaburzeniach wchłaniania jelitowego.

Wynik badania triglicerydów zestawia się z cholesterolem całkowitym, HDL, LDL i glukozą, bo dopiero ich układ pokazuje typ zaburzenia lipidowego. Z wiekiem poziom TG zwykle się zwiększa, a obniżają go zmiana diety, ograniczenie alkoholu i leki hipolipemizujące. Wysoki wynik uzyskany po obfitym, tłustym posiłku lub alkoholu dzień wcześniej bywa przejściowy, dlatego lekarz może zlecić powtórzenie pomiaru.

Według obecnych zaleceń krew do oznaczenia triglicerydów można pobrać także po posiłku, bez wymogu bycia na czczo. W dniach poprzedzających pobranie odżywia się tak jak zwykle, bez specjalnych diet.

• Lipidogram – komplet oznaczeń tłuszczów krwi wraz z frakcjami cholesterolu,
• Cholesterol HDL – frakcja ochronna cholesterolu,
• Cholesterol LDL – frakcja miażdżycorodna cholesterolu,
• Glukoza – ocena gospodarki węglowodanowej,
• TSH – badanie zlecane przy podejrzeniu niedoczynności tarczycy.