Chlorki w moczu

Stężenie chlorków w moczu pokazuje, czy nerki w danej chwili zatrzymują chlorki, czy je usuwają. Głównym źródłem chlorków jest sól kuchenna, a w moczu pojawiają się one najczęściej w parze z sodem. Przy odwodnieniu lub utracie płynów nerki oszczędzają sól, więc stężenie chlorków w moczu spada. Na wynik wpływa jednak również stopień zagęszczenia moczu, dlatego jedna liczba nie wystarcza do wniosków.

Do typowych sytuacji należą:

• podejrzenie odwodnienia, gdy oznaczenie chlorków zastępuje pomiar sodu w moczu,
• zasadowica metaboliczna, na przykład po uporczywych wymiotach lub przy stosowaniu leków moczopędnych,
• wyjaśnianie przyczyny niskiego potasu we krwi,
• podejrzenie zaburzeń wydzielania aldosteronu przez nadnercza,
• kontrola leczenia zaburzeń wodno-elektrolitowych.

Przy zasadowicy po wymiotach nerki wydalają sód razem z nadmiarem wodorowęglanów, więc sód w moczu może być wysoki mimo niedoboru płynów. Stężenie chlorków lepiej oddaje wtedy rzeczywiste zatrzymywanie soli przez nerki. Niskie chlorki w moczu przemawiają za utratą płynów i chlorków, na przykład przez wymioty lub odsysanie treści żołądka. Wyższe stężenie przy zasadowicy może wskazywać na trwające działanie leku moczopędnego albo nadmiar hormonów zatrzymujących sód; wymaga to dalszej diagnostyki.

Obniżone chlorki w moczu bywają związane z niewydolnością serca, zaburzeniami wchłaniania w jelitach i małym spożyciem soli. Podwyższone stężenie może towarzyszyć diecie bogatej w sól, niedoborowi aldosteronu, chorobom nerek z utratą soli oraz kwasicy kanalikowej. Do interpretacji potrzebne są też stężenia sodu, potasu i chlorków w surowicy, a przy kwasicy metabolicznej lekarz może z sodu, potasu i chlorków w moczu obliczyć lukę anionową moczu.

Mocz oddaje się na czczo, rano od 7 do 10, a ostatni posiłek przypada na godzinę 18 dnia poprzedniego. Przed pobraniem trzeba poinformować o lekach, szczególnie moczopędnych, ponieważ ich działanie silnie zmienia wynik; o ewentualnej przerwie w leczeniu decyduje lekarz.

• Chlorki – stężenie chlorków w surowicy,
• Sód i potas w próbce moczu – kationy oznaczane w tej samej porcji,
• Chlorki w DZM – wydalanie chlorków w ciągu doby,
• Elektrolity we krwi (Na, K) – podstawowy panel elektrolitowy,
• Potas – często zaburzony przy zasadowicy.