Hemoglobina glikowana met. HPLC
- Czas oczekiwania na wynik1 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
Hemoglobina glikowana (HbA1c) oznaczana metodą HPLC to badanie krwi, które mierzy odsetek hemoglobiny w krwinkach czerwonych połączonej z glukozą. Wartość HbA1c pokazuje przeciętny poziom cukru we krwi w okresie mniej więcej dwóch–trzech miesięcy przed pobraniem, dlatego badanie wykorzystuje się w kontroli cukrzycy i w poszukiwaniu zaburzeń gospodarki węglowodanowej.
Hemoglobina glikowana met. HPLC – więcej informacji
Dlaczego HbA1c zmienia się powoli
Powolne zmiany HbA1c wynikają z tego, że glukoza wiąże się z hemoglobiną trwale, a krwinka czerwona, która żyje średnio około 120 dni, przenosi ją przez cały ten czas. Najsilniej na wynik wpływa ostatni miesiąc. HbA1c nie pokazuje więc stężenia glukozy w chwili pobrania ani pojedynczych wahań. Aktualne stężenie glukozy pokazuje badanie glukozy. Metoda HPLC, czyli wysokosprawna chromatografia cieczowa, oddziela frakcję glikowaną od pozostałych form hemoglobiny.
Kiedy lekarz zleca badanie HbA1c
Lekarz zleca badanie HbA1c, gdy chce ocenić długotrwały poziom glukozy we krwi. Najczęstsze wskazania są następujące:
- kontrola wyrównania cukrzycy i ocena skuteczności leczenia,
- badanie osób z otyłością, nadciśnieniem, zaburzeniami lipidowymi lub cukrzycą w rodzinie pod kątem stanu przedcukrzycowego albo cukrzycy typu 2,
- objawy mogące świadczyć o hiperglikemii, na przykład nasilone pragnienie, potrzeba częstego oddawania moczu oraz osłabienie.
Aby na podstawie HbA1c postawić diagnozę cukrzycy, oznaczenie musi być wykonane certyfikowaną i wystandaryzowaną metodą, a zaskakujący wynik lekarz zwykle sprawdza kolejnym pomiarem. W rozpoznawaniu cukrzycy ciążowej HbA1c nie wystarcza i stosuje się test obciążenia glukozą.
Co może zniekształcić wynik HbA1c
Wynik HbA1c zależy od czasu przeżycia krwinek czerwonych. Po utracie krwi i przy niedokrwistości hemolitycznej bywa fałszywie niski. Niedobór żelaza może zawyżać wynik. Znaczenie mają też choroby nerek, przetoczenia krwi, ciąża i leczenie pobudzające wytwarzanie krwinek.
Nietypowe odmiany hemoglobiny, takie jak HbS czy HbC, mogą w zależności od metody wpływać na pomiar. Zaletą chromatografii jest to, że takie warianty zwykle widać na wykresie. Gdy HbA1c nie pasuje do pomiarów glukozy, lekarz bierze pod uwagę wywiad i morfologię krwi.
Jak się przygotować do badania HbA1c
Badanie HbA1c nie wymaga szczególnego przygotowania.
Polecane badania
- Glukoza – poziom glukozy w momencie pobrania krwi,
- Test obciążenia glukozą (75 g) – ocena reakcji organizmu na dawkę glukozy,
- Insulina – ocena wydzielania hormonu,
- Fruktozamina – średnia glikemia z krótszego okresu,
- Morfologia krwi – badanie krwinek, gdy wynik budzi wątpliwości.