Karboksyhemoglobina ilościowo
- Czas oczekiwania na wynik1 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
Karboksyhemoglobina (HbCO) to hemoglobina połączona z tlenkiem węgla, a jej ilościowe oznaczenie we krwi pokazuje, jaka część hemoglobiny została zablokowana przez czad. Badanie karboksyhemoglobiny pomaga w diagnostyce zatrucia tlenkiem węgla i w ocenie, jak przebiega leczenie.
Karboksyhemoglobina ilościowo – więcej informacji
Jak tlenek węgla wiąże się z hemoglobiną
Tlenek węgla (CO) łączy się z hemoglobiną ponad dwieście razy silniej niż tlen. Wiązanie powstaje szybko, a karboksyhemoglobina jest trwalsza niż połączenie hemoglobiny z tlenem, więc hemoglobina zajęta przez CO przestaje przenosić tlen. Dodatkowo cząsteczka hemoglobiny zmienia kształt i trudniej oddaje tkankom ten tlen, który zdołała związać.
W efekcie krew przenosi mniej tlenu z płuc do narządów, a tkanki go nie otrzymują w wystarczającej ilości. Najbardziej odczuwają to mózg i serce.
W jakich sytuacjach oznacza się karboksyhemoglobinę
Oznaczenie zleca się przy podejrzeniu zatrucia czadem, na przykład po przebywaniu w pomieszczeniu z niesprawnym piecykiem gazowym, kominkiem lub podczas pożaru. Objawy zatrucia nie są charakterystyczne: ból głowy, zawroty, nudności, osłabienie czy senność towarzyszą też wielu innym stanom. Wynik HbCO ułatwia więc powiązanie dolegliwości z tlenkiem węgla.
Kolejne oznaczenia pozwalają też śledzić, jak szybko karboksyhemoglobina znika z krwi podczas leczenia.
Jak zmienia się poziom HbCO po ustaniu narażenia
Po przejściu na oddychanie czystym powietrzem karboksyhemoglobina rozpada się stopniowo, mniej więcej o kilkanaście procent na godzinę. Oddychanie czystym tlenem przyspiesza ten proces około czterokrotnie, a leczenie w komorze hiperbarycznej jeszcze kilkakrotnie bardziej. Na wynik wpływa więc odstęp między opuszczeniem zadymionego pomieszczenia a pobraniem krwi oraz ewentualne podanie tlenu.
Czego wynik karboksyhemoglobiny nie mówi
Stężenie HbCO nie odpowiada dokładnie nasileniu objawów ani rokowaniu. Niski wynik uzyskany kilka godzin po zdarzeniu lub po tlenoterapii nie oznacza, że zatrucie było łagodne. U palaczy tytoniu poziom HbCO jest kilkukrotnie wyższy niż u osób niepalących; tę różnicę uwzględnia się przy interpretacji.
Podejrzenie świeżego zatrucia czadem wymaga pilnej pomocy medycznej, a nie oczekiwania na planowe badanie.
Jak się przygotować do badania karboksyhemoglobiny
Oznaczenie HbCO wymaga wcześniejszego uzgodnienia z punktem pobrań, który poda warunki wykonania badania. Personel należy poinformować o paleniu tytoniu i o tym, kiedy mogło dojść do kontaktu z dymem lub czadem.
Polecane badania
- Methemoglobina we krwi, ilościowo – inna postać hemoglobiny, która nie przenosi tlenu,
- Mleczany – wskaźnik niedotlenienia tkanek,
- Morfologia krwi (pełna) – stężenie hemoglobiny i liczba krwinek czerwonych,
- hs Troponina-I – ocena uszkodzenia mięśnia sercowego przy niedotlenieniu,
- CK – wskaźnik uszkodzenia mięśni szkieletowych.