P/c. p. antygenom jajnika met. IIF

Czas oczekiwania na wynik16 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
Materiał do badaniakrew

Przeciwciała przeciw antygenom jajnika (AOA, z ang. anti-ovarian antibodies) to autoprzeciwciała oznaczane w surowicy krwi metodą immunofluorescencji pośredniej (IIF). Badanie AOA bywa zlecane pomocniczo przy niepłodności kobiety oraz wtedy, gdy jajniki przestają funkcjonować wcześniej, niż wynikałoby to z wieku. Ma ograniczoną swoistość, więc jego wynik nie wystarcza do ustalenia przyczyny tych zaburzeń.

P/c. p. antygenom jajnika met. IIF – więcej informacji

Przeciw czemu skierowane są przeciwciała AOA

Przeciwciała AOA reagują z różnymi strukturami jajnika: z komórką jajową, z otaczającą ją osłonką przejrzystą, z komórkami ziarnistymi pęcherzyka oraz z ciałkiem żółtym. Komórki ziarniste i ciałko żółte wytwarzają hormony płciowe, dlatego autoimmunologiczne uszkodzenie tych struktur może zmniejszać wytwarzanie estrogenów i progesteronu. W badaniach opisywano też, że przeciwciała przeciw osłonce przejrzystej mogą utrudniać wiązanie plemnika z komórką jajową.

Kiedy lekarz zleca przeciwciała przeciw antygenom jajnika

Ginekolog lub endokrynolog może rozważyć to oznaczenie w kilku sytuacjach klinicznych:

przy niepłodności o niejasnym podłożu, mimo wykonanych badań podstawowych,
przy przedwczesnej niewydolności jajników (POI), czyli wygasaniu ich czynności przed 40. rokiem życia,
gdy pacjentka choruje już na inną chorobę autoimmunologiczną, na przykład chorobę tarczycy, chorobę Addisona lub cukrzycę typu 1, i pojawiają się u niej zaburzenia miesiączkowania,
po kilku nieudanych próbach zapłodnienia pozaustrojowego, ponieważ u części pacjentek po wielokrotnej stymulacji jajników opisywano pojawianie się AOA.

Oznaczenie AOA nie należy do standardowej ścieżki diagnostycznej POI. U kobiet bez dolegliwości zwykle się go nie wykonuje.

Co oznacza wynik AOA

Wynik dodatni świadczy o tym, że surowica zawiera przeciwciała łączące się ze skrawkiem jajnika użytym w teście. Nie dowodzi jednak, że przeciwciała te uszkadzają jajniki, ani nie określa rezerwy jajnikowej. Wynik ujemny nie wyklucza autoimmunologicznego tła zaburzeń. Metoda IIF ma słabą standaryzację, a rezultaty z różnych pracowni bywają trudne do porównania.

Przy podejrzeniu autoimmunologicznej niewydolności jajników większe znaczenie przypisuje się przeciwciałom przeciw 21-hydroksylazie i przeciw korze nadnerczy, które wiążą się z ryzykiem współistniejącej choroby Addisona.

Jakie badania ocenia się razem z AOA

Czynność jajników lekarz ocenia przede wszystkim na podstawie hormonów: FSH, estradiolu i AMH. Pomocne bywa oznaczenie TSH i przeciwciał tarczycowych, ponieważ choroby tarczycy często towarzyszą zaburzeniom autoimmunologicznym jajników. Wynik AOA zestawia się z tymi oznaczeniami, wywiadem i badaniem ginekologicznym.

Przygotowanie do badania AOA

Szczegółowe wskazówki dotyczące pobrania krwi przekazuje punkt pobrań. Przed badaniem należy poinformować o przyjmowanych lekach, zwłaszcza tych, które wpływają na układ odpornościowy.

Polecane badania

AMH – hormon, którego stężenie pozwala oszacować zapas pęcherzyków w jajnikach,
FSH – podstawowy hormon w ocenie wygasania czynności jajników,
Estradiol – główny estrogen wytwarzany w jajnikach,
Przeciwciała przeciw 21-hydroksylazie – oznaczenie pomocne przy autoimmunologicznej chorobie nadnerczy, która może towarzyszyć POI,
Anty-TPO – przeciwciała przy autoimmunologicznej chorobie tarczycy.