P/c.p.deamidowanej glaidynie (DGP) IgA met. ELISA

Gliadyna jest frakcją glutenu obecną w pszenicy (także w orkiszu i durum), a jej odpowiedniki występują w życie, jęczmieniu i pszenżycie. W błonie śluzowej jelita enzym transglutaminaza tkankowa przekształca gliadynę w postać deamidowaną. U osób z predyspozycją genetyczną (HLA-DQ2 lub DQ8) taka zmodyfikowana gliadyna pobudza reakcję immunologiczną, która uszkadza kosmki jelita cienkiego. W przebiegu tej reakcji powstają przeciwciała przeciw deamidowanej gliadynie, transglutaminazie tkankowej i endomysium.

Testy DGP wykorzystują syntetyczne peptydy deamidowanej gliadyny, co daje im wyraźną przewagę swoistości nad starszymi oznaczeniami przeciwciał przeciw niezmienionej gliadynie (AGA).

Diagnostykę celiakii zaczyna się zwykle od anty-tTG IgA i stężenia całkowitego IgA. Po DGP IgA lekarz sięga głównie wtedy, gdy występuje:

• rozbieżność między objawami a wynikiem anty-tTG lub przeciwciał przeciw endomysium,
• podejrzenie opryszczkowatego zapalenia skóry, czyli choroby Duhringa.

Celiakia współistnieje z niedoborem immunoglobuliny A wyraźnie częściej, niż wynikałoby to z przypadku. Przy takim niedoborze organizm nie produkuje przeciwciał klasy IgA, przez co DGP IgA bywa ujemne mimo trwającej choroby. Znajomość całkowitego IgA jest więc konieczna do oceny wyniku, a przeciwciała DGP oznacza się często równolegle w klasie IgG.

Stężenie przeciwciał zależy od ilości glutenu w diecie. Ograniczenie lub wykluczenie glutenu przed badaniem obniża poziom DGP IgA i może prowadzić do wyniku ujemnego u osoby chorej. Na dietę bezglutenową nie przechodzi się więc przed zakończeniem diagnostyki, a decyzję o zmianie diety podejmuje lekarz.

Podwyższone DGP IgA wiąże się przede wszystkim z celiakią i chorobą Duhringa. Izolowany, słabo dodatni wynik przy ujemnych przeciwciałach anty-tTG ma mniejszą wartość, bo bywa fałszywie dodatni. U dorosłych rozpoznanie celiakii opiera się zazwyczaj także na biopsji dwunastnicy pobranej podczas gastroskopii.

Oznaczenie przeciwciał DGP IgA nie ma szczególnych zaleceń dotyczących przygotowania. Przed pobraniem krwi należy jedynie poinformować o przyjmowanych lekach.

• Anty-tTG IgA – podstawowy test w diagnostyce celiakii,
• IgA całkowite – pozwala sprawdzić, czy niedobór IgA nie zaniża wyniku,
• Przeciwciała DGP IgG – oznaczenie w drugiej klasie, przydatne przy niedoborze IgA,
• EmA IgA – oznaczenie metodą immunofluorescencji,
• Celiakia (DQ2/DQ8) – badanie genetycznej predyspozycji.