P/c. p. dekarboksylazie kw. Glutaminowego (anty-GAD) ilościowo
- Czas oczekiwania na wynik20 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
Badanie anty-GAD (autoprzeciwciała anty-GAD65, skierowane na dekarboksylazę kwasu glutaminowego) to ilościowy pomiar przeciwciał IgG wiążących się z enzymem obecnym w komórkach beta trzustki. Oznaczenie anty-GAD pozwala ocenić, czy cukrzyca ma podłoże autoimmunologiczne, co pomaga odróżnić typ 1 i LADA od typu 2. Do stwierdzenia samej cukrzycy potrzebne są pomiary glukozy i HbA1c.
P/c. p. dekarboksylazie kw. Glutaminowego (anty-GAD) ilościowo – więcej informacji
Skąd biorą się przeciwciała anty-GAD
Przy cukrzycy typu 1 mechanizmy odpornościowe stopniowo niszczą komórki beta, które produkują insulinę. Objawy ujawniają się dopiero po utracie większości tych komórek, więc przez długi czas proces pozostaje niezauważony. Anty-GAD to jeden ze znaczników tego procesu; u części osób można je stwierdzić we krwi nawet kilka lat przed pierwszymi dolegliwościami. Do tej samej rodziny autoprzeciwciał przeciwwyspowych zalicza się również anty-IA-2 (fosfataza tyrozynowa), ICA (wyspy trzustki), IAA (insulina) oraz anty-ZnT8 (transporter cynku).
W jakich sytuacjach lekarz zleca anty-GAD
Lekarz zleca pomiar anty-GAD najczęściej:
- wkrótce po stwierdzeniu cukrzycy, gdy trzeba określić jej typ,
- dorosłym z cukrzycą o przebiegu nietypowym dla typu 2, na przykład przy szczupłej sylwetce lub szybko słabnącej skuteczności tabletek,
- bliskim krewnym (rodzicom, rodzeństwu, dzieciom) chorych na cukrzycę typu 1, gdy ocenia się ryzyko zachorowania,
- przy podejrzeniu zespołu sztywnego człowieka, rzadkiej neurologicznej choroby autoimmunologicznej.
Anty-GAD a cukrzyca LADA
LADA, czyli utajona autoimmunologiczna cukrzyca dorosłych, ujawnia się najczęściej w czwartej lub piątej dekadzie życia. Na początku przypomina cukrzycę typu 2 i bywa z nią mylona, choć jej mechanizm odpowiada typowi 1. Stwierdzenie anty-GAD stanowi główny laboratoryjny argument za LADA, ponieważ w klasycznej cukrzycy typu 2 przeciwciała te zasadniczo nie występują. Właściwe zaklasyfikowanie choroby wpływa na dobór terapii, który należy do diabetologa.
Jak interpretuje się wynik anty-GAD
Dodatni wynik anty-GAD wskazuje na reakcję autoimmunologiczną skierowaną przeciw komórkom wysp trzustki, ale nie informuje, jaka część komórek beta jeszcze działa. Ilość insuliny wytwarzanej przez organizm ocenia się na podstawie C-peptydu. Ujemne anty-GAD nie przesądza o braku typu 1, bo u niektórych pacjentów obecne są tylko inne autoprzeciwciała. U ludzi bez cukrzycy obecność jednego rodzaju przeciwciał wiąże się z niewielkim ryzykiem zachorowania, a kilku różnych autoprzeciwciał naraz – z ryzykiem znacznie większym. Lekarz zestawia wynik z glikemią, HbA1c i objawami, a następnie omawia jego znaczenie.
Przygotowanie do oznaczenia anty-GAD
Pomiar anty-GAD nie wiąże się ze szczególnymi zaleceniami przed pobraniem krwi. Gdy podczas tej samej wizyty pobiera się materiał także do innych badań, stosuje się przygotowanie wymagane przez tamte oznaczenia.
Polecane badania
- C-peptyd – wskaźnik ilości insuliny wytwarzanej przez trzustkę,
- Anty-IA-2 – kolejny znacznik autoimmunologicznej cukrzycy,
- Przeciwciała przeciw wyspom trzustki (ICA) – uzupełnienie panelu autoprzeciwciał,
- Hemoglobina glikowana (HbA1c) – obraz glikemii z dłuższego okresu,
- Glukoza – podstawowy pomiar przy ocenie gospodarki cukrowej.
