P/c. p. wyspom trzustki (ICA)
- Czas oczekiwania na wynik21 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
Przeciwciała ICA (islet cell antibodies, przeciwciała przeciwwyspowe) to oznaczane we krwi autoprzeciwciała reagujące z cytoplazmą komórek wysp trzustkowych. Badanie ICA pomaga ustalić, czy cukrzyca ma podłoże autoimmunologiczne, a więc czy jest to typ 1 lub LADA, a nie typ 2; u krewnych chorych służy do oceny ryzyka zachorowania.
P/c. p. wyspom trzustki (ICA) – więcej informacji
Skąd biorą się przeciwciała ICA
Cukrzyca typu 1 rozwija się, gdy własne mechanizmy odpornościowe stopniowo niszczą produkujące insulinę komórki beta. Przeciwciała ICA towarzyszą temu procesowi i bywają obecne we krwi wiele lat przed wzrostem glukozy. Oprócz nich do markerów autoimmunologicznej cukrzycy należą przeciwciała anty-GAD, IA-2, ZnT8 oraz IAA, czyli przeciwciała reagujące z własną insuliną.
Kiedy lekarz zleca oznaczenie ICA
Diabetolog zleca badanie ICA przede wszystkim wtedy, gdy typ cukrzycy budzi wątpliwości. Oznaczenie ICA bywa przydatne:
- u dziecka lub młodej osoby ze świeżo stwierdzoną cukrzycą,
- u dorosłego, u którego cukrzyca początkowo wyglądała na typ 2, ale leki doustne szybko przestają wystarczać, co nasuwa podejrzenie cukrzycy LADA (autoimmunologicznej cukrzycy dorosłych),
- u rodzeństwa, dzieci lub rodziców chorych na cukrzycę typu 1, gdy lekarz chce ocenić skłonność do zachorowania.
Co oznacza obecność ICA
Dodatni wynik ICA wskazuje, że układ odpornościowy reaguje przeciw komórkom wysp trzustkowych. U osoby z cukrzycą przemawia to za typem 1 lub LADA. U osoby bez cukrzycy wiąże się ze zwiększonym ryzykiem jej rozwoju w przyszłości, ale nie przesądza, czy i kiedy choroba się ujawni. Ryzyko rośnie, gdy we krwi obecnych jest kilka rodzajów przeciwciał przeciwwyspowych jednocześnie.
W pierwszym okresie cukrzycy typu 1 przeciwciała ICA stwierdza się u większości chorych, według różnych danych u około trzech czwartych. Z czasem, gdy komórki beta zostają zniszczone, ich ilość maleje i mogą zniknąć. Ujemny wynik u osoby chorującej od lat nie wyklucza więc autoimmunologicznego podłoża cukrzycy.
Jak lekarz wykorzystuje wynik
Wynik ICA lekarz zestawia z innymi przeciwciałami przeciwwyspowymi, ze stężeniem C-peptydu, które informuje o zachowanym wydzielaniu insuliny, oraz z glukozą i hemoglobiną glikowaną. Pojedyncze oznaczenie nie decyduje o wyborze leczenia. Typ cukrzycy ustala lekarz, biorąc pod uwagę również przebieg choroby, wiek i masę ciała.
Przygotowanie do badania ICA
Do badania ICA nie obowiązują żadne szczególne zalecenia dotyczące przygotowania. Przy pobraniu krwi należy poinformować o stosowanych lekach, w tym o insulinie.
Polecane badania
- Anty-GAD – najczęściej oznaczany marker autoimmunologicznej cukrzycy,
- Przeciwciała przeciw fosfatazie tyrozynowej (IA2) – kolejne przeciwciała przeciwwyspowe,
- C-peptyd – pokazuje, ile insuliny wytwarza jeszcze trzustka,
- Hemoglobina glikowana HbA1c – odzwierciedla glikemię z około trzech miesięcy,
- Glukoza – podstawowe badanie w diagnostyce cukrzycy.