P/c. p. mięśniom gładkim (ASMA) met. IIF

ASMA reagują z białkami włókien kurczliwych i szkieletu komórkowego, głównie z aktyną, ale też z innymi składnikami, takimi jak tubulina czy wimentyna. Do testu używa się skrawków tkanek zawierających mięśnie gładkie, na przykład ściany naczyń, a po kontakcie z surowicą ocenia się świecenie pod mikroskopem fluorescencyjnym. Wynik dodatni podaje się z mianem. Rodzaj świecenia ma znaczenie: obraz odpowiadający przeciwciałom przeciw aktynie wiąże się z chorobą wątroby ściślej niż pozostałe.

Najczęściej ASMA oznacza się, gdy aktywność ALT i AST pozostaje podwyższona przez dłuższy czas, a wirusowe zapalenie wątroby, alkohol i leki nie tłumaczą tego stanu. Na autoimmunologiczne tło mogą też wskazywać zwiększone stężenie IgG i obecność przeciwciał przeciwjądrowych. AIH może zacząć się w każdym wieku, częściej u kobiet. Początek bywa niecharakterystyczny, ze zmęczeniem, bólami stawów i brakiem apetytu, ale zdarza się też gwałtowny przebieg z żółtaczką.

ASMA w wysokim mianie występują u około 80% osób z AIH typu 1, a zmiany miana mogą odpowiadać nasileniu choroby. Swoistość ASMA jest jednak ograniczona. Te same przeciwciała notuje się przy PBC, alkoholowej marskości wątroby, zakażeniach wirusowych, w tym w mononukleozie zakaźnej, oraz w niektórych nowotworach. Niskie miano bywa przejściowe, a czasem pojawia się u ludzi bez żadnej choroby.

Z tego względu dodatnie ASMA same nie przesądzają o AIH. Lekarz zestawia je z IgG, innymi autoprzeciwciałami, wynikami prób wątrobowych, a często także z badaniem wycinka wątroby. Wynik ujemny również nie pozwala wykluczyć AIH.

ASMA i AMA dotyczą różnych chorób wątroby. ASMA wiążą się z zapaleniem samych komórek wątrobowych, któremu towarzyszy przede wszystkim wzrost aminotransferaz. AMA są charakterystyczne dla PBC, czyli pierwotnego zapalenia dróg żółciowych, w którym dominuje wzrost fosfatazy zasadowej i GGTP. Oba oznaczenia często wykonuje się razem, ponieważ zdarzają się zespoły nakładania.

Badanie ASMA wykonuje się z krwi żylnej. Zasady pobrania wyjaśnia personel punktu pobrań; przyjmowane leki należy zgłosić.

• Przeciwciała przeciw aktynie metodą IIF – oznaczenie ściślej związane z AIH,
• AMA metodą IIF – przeciwciała związane z PBC,
• ANA1 – przeciwciała przeciwjądrowe, test przesiewowy – oznaczane razem z ASMA,
• Anty-LKM metodą IIF – przeciwciała typowe dla AIH typu 2,
• Próby wątrobowe – ocena uszkodzenia wątroby.