P/c. p. protrombinie w kl. IgM met. ELISA

Protrombina jest białkiem osocza, z którego w trakcie krzepnięcia powstaje trombina. Przeciwciała aPT zalicza się do szerokiej grupy przeciwciał antyfosfolipidowych (aPL), ponieważ protrombina wiąże się z fosfolipidami błon komórkowych i obok beta-2-glikoproteiny I jest jednym z białek, przeciw którym kierują się te przeciwciała. Obecność aPT opisywano w związku z zakrzepicą u części chorych z APS i SLE.

Oznaczenie aPT IgM lekarz rozważa zwykle po wykonaniu podstawowych badań w kierunku APS, czyli antykoagulantu toczniowego oraz przeciwciał antykardiolipinowych i przeciw beta-2-glikoproteinie I. Najczęściej dotyczy to sytuacji, w których:

• u pacjenta wystąpiła zakrzepica żylna lub tętnicza bez jasnej przyczyny, a badania podstawowe dały wynik ujemny lub niejednoznaczny,
• doszło do powikłań ciąży, które mogą mieć związek z APS,
• pacjent choruje na toczeń i lekarz ocenia u niego profil przeciwciał antyfosfolipidowych,
• czasy krzepnięcia, takie jak APTT, są wydłużone bez uchwytnej przyczyny.

Badanie aPT dotyczy przeciwciał wiążących samą protrombinę. Przeciwciała aPS/PT reagują natomiast z kompleksem protrombiny i fosfatydyloseryny i są lepiej opisane w literaturze, zwłaszcza w zestawieniu z antykoagulantem toczniowym. Oba oznaczenia mierzą więc różne przeciwciała i nie zastępują się wzajemnie. Żadne z nich nie należy do laboratoryjnych kryteriów klasyfikacyjnych APS.

Dodatnie aPT IgM świadczy o tym, że we krwi krążą przeciwciała tej klasy reagujące z protrombiną. Przeciwciała antyfosfolipidowe pojawiają się czasem przejściowo, na przykład w przebiegu infekcji, dlatego pojedyncze dodatnie oznaczenie ma ograniczoną wartość. Znaczenie izolowanego aPT IgM, bez innych dodatnich aPL i bez objawów, pozostaje niepewne. Lekarz zestawia wynik z historią zakrzepic i ciąż oraz z badaniami kryterialnymi, a o ewentualnym powtórzeniu oznaczenia decyduje indywidualnie. Wartości odcięcia zależą od zestawu odczynników, więc wyniki z różnych pracowni trudno porównywać bezpośrednio.

Szczegóły dotyczące pobrania krwi przekazuje punkt pobrań. Przed badaniem należy poinformować o przyjmowanych lekach, zwłaszcza przeciwkrzepliwych, i o niedawnej infekcji.

• Przeciwciała przeciw protrombinie IgG i IgM łącznie – oznaczenie obu klas w jednym teście,
• Antykoagulant toczniowy – podstawowe badanie czynnościowe w kierunku APS,
• Przeciwciała przeciw kardiolipinie IgM – jedno z oznaczeń kryterialnych,
• Przeciwciała przeciw kompleksom fosfatydyloseryna/protrombina IgM – pokrewny test niekryterialny,
• APTT – czas krzepnięcia, który wydłuża się w obecności niektórych przeciwciał.