P/c. p. wyspom trzustkowym, komórkom zewnątrzwydzielniczym trzustki i komórkom kubkowatym jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna i colitis ulcerosa) met. IIF
- Czas oczekiwania na wynik21 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
Badanie przeciwciał przeciw trzustce i komórkom kubkowym jelit to oznaczenie z surowicy krwi, wykonywane metodą immunofluorescencji pośredniej (IIF) na skrawkach trzustki i jelita. Służy jako pomocniczy test, gdy lekarz odróżnia od siebie dwa nieswoiste zapalenia jelit: chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz colitis ulcerosa, czyli wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
P/c. p. wyspom trzustkowym, komórkom zewnątrzwydzielniczym trzustki i komórkom kubkowatym jelit – więcej informacji
Jakie przeciwciała ocenia to oznaczenie
Pod mikroskopem fluorescencyjnym sprawdza się, czy surowica pacjenta zawiera przeciwciała reagujące z trzema rodzajami komórek:
- z komórkami zewnątrzwydzielniczymi trzustki, które produkują enzymy trawienne; przeciwciała przeciw nim określa się skrótem PAB,
- z komórkami kubkowymi błony śluzowej jelita, wytwarzającymi śluz; przeciwciała przeciw nim określa się skrótem GAB,
- z komórkami wysp trzustkowych, które wydzielają insulinę.
Przeciwciała PAB i GAB mają znaczenie w chorobach zapalnych jelit. Reakcja z wyspami trzustkowymi wiąże się głównie z autoimmunologiczną cukrzycą typu 1, a nie z chorobami jelit, więc gdy pojawi się w wyniku, lekarz ocenia ją osobno.
Z którą chorobą wiąże się każde z przeciwciał
Przeciwciała przeciw zewnątrzwydzielniczej części trzustki występują głównie w chorobie Leśniowskiego-Crohna, choć tylko u mniejszości chorych. U chorych na colitis ulcerosa należą do rzadkości. Przeciwciała przeciw komórkom kubkowym jelita częściej towarzyszą colitis ulcerosa, ale również występują tylko u części pacjentów, a niekiedy także w chorobie Leśniowskiego-Crohna. Obie grupy przeciwciał cechuje więc dość wysoka swoistość przy niskiej czułości: dodatni wynik jest wartościową wskazówką, a ujemny niewiele zmienia.
W jakiej sytuacji lekarz zleca to badanie
Gastroenterolog zleca oznaczenie przy podejrzeniu nieswoistego zapalenia jelit, gdy trzeba ustalić jego postać. Chodzi zwykle o osoby z przewlekłą biegunką, bólem brzucha, krwią w stolcu lub ubytkiem masy ciała, a także o przypadki, w których kolonoskopia i badanie wycinków dają obraz pośredni. Lekarz zestawia wynik z przeciwciałami ASCA i ANCA, które mają większą czułość.
Czego badanie nie rozstrzyga
Oznaczenie nie stanowi podstawy rozpoznania choroby zapalnej jelit ani jej wykluczenia. O diagnozie decyduje lekarz po endoskopii, ocenie histopatologicznej i badaniach obrazowych. Przeciwciała te nie służą też do oceny aktywności zapalenia, którą lepiej odzwierciedlają kalprotektyna w kale, CRP i morfologia.
Przygotowanie do pobrania krwi
Materiałem jest surowica z krwi żylnej. Punkt pobrań udzieli informacji o pobraniu, a osoba badana powinna podać tam przyjmowane leki.
Polecane badania
- Panel jelitowy ASCA, ANCA – szerszy zestaw obejmujący też ASCA i ANCA,
- ASCA IgG – przeciwciała częstsze w chorobie Leśniowskiego-Crohna,
- ANCA (pANCA i cANCA) metodą IIF – przeciwciała częstsze w colitis ulcerosa,
- Kalprotektyna w kale – ocena stanu zapalnego jelit,
- Przeciwciała przeciw wyspom trzustki (ICA) – osobne oznaczenie przy podejrzeniu cukrzycy typu 1.