BRCA1 , BRCA2 Rak piersi i/lub jajnika – panel podstawowych mutacji BRCA1, BRCA2
- Czas oczekiwania na wynik16 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniakrew
Panel podstawowych mutacji BRCA1 i BRCA2 to badanie genetyczne z krwi, które sprawdza obecność najczęstszych w populacji polskiej wrodzonych zmian w tych dwóch genach. Badanie BRCA1 i BRCA2 pozwala ocenić, czy osoba badana jest nosicielem mutacji odpowiadającej za rodzinną skłonność do nowotworów piersi oraz jajnika, szczególnie gdy krewni na nie chorowali. Wynik dodatni oznacza podwyższone ryzyko, a nie chorobę nowotworową.
Badanie BRCA1 , BRCA2 Rak piersi i/lub jajnika, panel podstawowych mutacji BRCA1, BRCA2 – więcej informacji
Jaką rolę pełnią geny BRCA1 i BRCA2
Geny BRCA1 i BRCA2 zawierają instrukcję budowy białek, które naprawiają uszkodzenia DNA i pomagają kontrolować podziały komórek. Nosiciel wrodzonej mutacji ma od urodzenia jedną uszkodzoną kopię genu. Gdy w którejś komórce uszkodzeniu ulegnie także druga kopia, naprawa DNA przestaje działać sprawnie, co sprzyja powstaniu nowotworu. Mutację dziedziczy się po matce albo po ojcu, a każde dziecko nosiciela ma połowę szans na jej odziedziczenie.
Z jakimi nowotworami wiążą się mutacje BRCA
Nosicielstwo mutacji BRCA1 oznacza głównie znacznie zwiększone ryzyko nowotworów piersi i jajnika, a także raka jajowodu i otrzewnej. Mutacje BRCA2 także zwiększają zagrożenie nowotworami piersi i jajnika, a ponadto raka trzustki, raka prostaty i raka piersi u mężczyzn. To, jak duże jest ryzyko, różni się w zależności od konkretnej zmiany i miejsca, w którym leży w genie, a na to, czy choroba się rozwinie, wpływają też inne czynniki genetyczne i środowiskowe.
Komu lekarz proponuje badanie BRCA1 i BRCA2
O wskazaniach decyduje przede wszystkim historia choroby w rodzinie i u samej osoby badanej. Badanie rozważa się, gdy:
- rak piersi wystąpił u bliskiej krewnej przed 50. rokiem życia albo u co najmniej dwóch osób w rodzinie,
- w rodzinie zachorowała kobieta na raka jajnika, jajowodu lub otrzewnej,
- u jednej osoby wystąpił rak piersi i rak jajnika albo rak obu piersi,
- na raka piersi zachorował mężczyzna z rodziny,
- u krewnego potwierdzono już mutację BRCA1 lub BRCA2,
- kobieta z obciążeniem rodzinnym planuje antykoncepcję hormonalną lub hormonalną terapię zastępczą.
Wrodzonych mutacji nie trzeba sprawdzać ponownie, ponieważ wrodzony zapis genetyczny pozostaje taki sam przez całe życie.
Co oznacza wynik panelu BRCA
Wynik dodatni oznacza nosicielstwo jednej z badanych mutacji. Osoba z takim wynikiem trafia zwykle do poradni genetycznej, gdzie omawia się z nią plan nadzoru onkologicznego, możliwe działania profilaktyczne oraz badanie krewnych.
Wynik ujemny dotyczy tylko mutacji objętych panelem. Nie obejmuje rzadszych wariantów obu genów BRCA ani mutacji w innych genach, na przykład PALB2 czy CHEK2. Przy wyraźnym obciążeniu rodzinnym poradnia genetyczna może zaproponować szerszy panel genów. Bez względu na wynik obowiązują standardowe badania profilaktyczne piersi i narządu rodnego.
Jak przygotować się do badania genetycznego BRCA
Szczegóły pobrania krwi podaje punkt pobrań; przed badaniem dobrze jest też zebrać informacje o nowotworach w rodzinie, które przydadzą się przy omawianiu wyniku z lekarzem.
Polecane badania
- Panel BRCA1, BRCA2 i PALB2 – rozszerzenie o mutację genu PALB2,
- Nowotwory u kobiet – panel podstawowy – kilka genów związanych z dziedzicznymi nowotworami,
- Nowotwory u kobiet – panel rozszerzony – szerszy zakres genów,
- CA 125 – białko oznaczane przy guzach jajnika,
- HE4 – drugi marker jajnikowy, uzupełniający CA 125.
