wymaz z jamy ustnej (bad. mykol.)
- Czas oczekiwania na wynik7 ?Czas oczekiwania na wynik zależy od laboratorium.
- Materiał do badaniawymaz
Wymaz z jamy ustnej na grzyby (posiew mykologiczny) polega na pobraniu materiału z błony śluzowej policzków, podniebienia lub innego zmienionego miejsca w ustach i założeniu z niego hodowli grzybów. Wynik pokazuje, czy w próbce rosną drożdżaki, najczęściej z rodzaju Candida, i jaki to gatunek, co lekarzowi lub stomatologowi pomaga ocenić tło zmian w jamie ustnej.
Wymaz z jamy ustnej (bad. mykol.) – więcej informacji
Jak wygląda grzybica jamy ustnej
Grzybica jamy ustnej, nazywana kandydozą, przybiera kilka postaci. Najbardziej znane są pleśniawki, czyli białe, serowate naloty, które dają się zetrzeć, odsłaniając zaczerwienioną śluzówkę. Inna postać objawia się zaczerwienieniem i pieczeniem bez wyraźnego nalotu, często pod płytą protezy. Zakażeniu mogą towarzyszyć pęknięcia w kącikach ust, zmiana smaku i ból przy jedzeniu. Kandydoza jamy ustnej bywa połączona z grzybicą gardła i migdałków, a wtedy pojawia się ból gardła i biały nalot na jego ścianie.
Kto choruje na kandydozę jamy ustnej
Drożdżaki Candida należą do zwykłej flory jamy ustnej u dużej części zdrowych osób i w tej roli nie wywołują choroby. Kandydoza rozwija się, gdy równowaga zostaje zaburzona. Najczęściej dotyczy niemowląt i osób starszych, a ryzyko zwiększają antybiotykoterapia, sterydy przyjmowane doustnie lub wziewnie, leki immunosupresyjne, zakażenie HIV, cukrzyca, suchość jamy ustnej oraz noszenie protez.
Po co wykonuje się posiew, skoro grzybicę widać
Typowe pleśniawki lekarz często ocenia na podstawie samego wyglądu. Posiew mykologiczny z jamy ustnej ma znaczenie w sytuacjach mniej oczywistych:
- gdy zmiany wyglądają nietypowo i trzeba je odróżnić od innych chorób błony śluzowej,
- gdy objawy nawracają lub utrzymują się po leczeniu przeciwgrzybiczym,
- gdy lekarz chce poznać gatunek grzyba, ponieważ niektóre gatunki Candida słabiej reagują na popularne leki.
Materiał pobiera się z aktywnej zmiany, a u osób noszących protezę również z jej powierzchni przylegającej do podniebienia, jeśli tak zdecyduje lekarz.
Jak interpretować wynik wymazu z jamy ustnej
Dodatni posiew oznacza, że w próbce znaleziono grzyby, i podaje ich nazwę. Sam wzrost Candida nie jest jednak równoznaczny z chorobą, bo drożdżaki mogą bytować w ustach bez objawów. Diagnozę stawia lekarz lub stomatolog, łącząc wynik z obrazem błony śluzowej i dolegliwościami; on też decyduje o leczeniu.
Ujemny posiew przy wyraźnych objawach może wynikać z pobrania próbki w trakcie leczenia przeciwgrzybiczego, po użyciu płynu antyseptycznego albo ze zbyt skąpego materiału. Podobne objawy dają także afty, urazy, liszaj płaski czy niedobory witamin, których hodowla grzybów nie ocenia.
Jak się przygotować do wymazu z jamy ustnej
Instrukcję przygotowania przekazuje punkt pobrań; osoba badana informuje przy pobraniu o lekach przeciwgrzybiczych, antybiotykach i preparatach do płukania ust, a o ewentualnym przesunięciu terminu badania decyduje lekarz.
Polecane badania
- Wymaz z jamy ustnej (badanie bakteriologiczne) – posiew w kierunku bakterii,
- Wymaz z gardła (badanie mykologiczne) – gdy nalot sięga gardła i migdałków,
- Wymaz z języka (badanie mykologiczne) – przy zmianach ograniczonych do języka,
- Glukoza – w kierunku cukrzycy przy nawracającej kandydozie,
- Morfologia krwi pełna – ogólna ocena krwi przy obniżonej odporności.
