GGTP

Najważniejszym zastosowaniem GGTP jest wyjaśnienie, skąd pochodzi zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej: z wątroby czy z tkanki kostnej. Gdy rośnie aktywność obu enzymów, źródłem jest zwykle wątroba lub drogi żółciowe. Gdy fosfataza zasadowa jest podwyższona, a GGTP mieści się w normie, źródłem może być kość. GGTP reaguje wcześnie na zastój żółci, alkohol i niektóre leki.

GGTP to enzym związany z błonami komórkowymi, który uczestniczy w przenoszeniu glutationu, ważnego przeciwutleniacza. Poza wątrobą i drogami żółciowymi występuje także w nerkach, trzustce, sercu i mózgu.

Na GGTP kieruje się pacjentów z dolegliwościami sugerującymi chorobę wątroby lub przewodów żółciowych, a także w celu oceny działania alkoholu i leków na wątrobę:

• gdy występują zażółcenie skóry, świąd, ciemny mocz, odbarwione stolce lub ból w prawym podżebrzu,
• gdy lekarz podejrzewa cholestazę, kamicę żółciową albo zapalenie dróg żółciowych,
• przy ocenie wątroby u osób pijących alkohol i przyjmujących leki uszkadzające wątrobę,
• przy niewyjaśnionym wzroście aktywności fosfatazy zasadowej,
• przy chorobach trzustki i niektórych chorobach wątroby, np. stłuszczeniu,
• po leczeniu uzależnienia od alkoholu.

Aktywność GGTP podwyższa wiele czynników, z których najczęstsze to alkohol, zastój żółci i niektóre leki:

• alkohol, także spożywany w umiarkowanych ilościach,
• zastój żółci i choroby dróg żółciowych,
• leki pobudzające enzymy wątrobowe, takie jak leki przeciwpadaczkowe, niektóre leki uspokajające i doustna antykoncepcja,
• stłuszczenie wątroby, otyłość i cukrzyca,
• choroby trzustki, nerek i serca,
• palenie tytoniu.

Z powodu tak wielu możliwych przyczyn GGTP jest badaniem czułym, ale mało swoistym, a wynik poza zakresem nie wskazuje źródła zaburzeń.

Aktywność GGTP odnosi się do wartości referencyjnych, które są inne dla kobiet i mężczyzn i różnią się między metodami. Lekarz zestawia wynik GGTP z wynikami ALT, AST, bilirubiny i fosfatazy zasadowej. Dopiero ten zestaw pozwala ocenić, czy przeważa uszkodzenie komórek wątroby, czy zastój żółci.

Krew do badania GGTP pobiera się rano, między 7:00 a 10:00, na czczo; ostatni posiłek poprzedniego dnia należy zjeść nie później niż o 18:00. Przed pobraniem poinformuj o spożywaniu alkoholu i o wszystkich przyjmowanych lekach.

• Próby wątrobowe – GGTP razem z ALT, AST, ALP i bilirubiną,
• Fosfataza zasadowa – enzym, którego wynik GGTP pomaga zinterpretować,
• Bilirubina całkowita – barwnik żółciowy,
• Lipaza – badanie przydatne, gdy przyczyną dolegliwości może być trzustka.