P/c. p. protrombinie w kl. IgG met. ELISA

Protrombinę wytwarza wątroba, a do jej syntezy potrzebna jest witamina K; w trakcie krzepnięcia białko to przekształca się w trombinę. Ponieważ wiąże fosfolipidy, może stać się celem przeciwciał antyfosfolipidowych. Przeciwciała aPT bywają związane z zakrzepicą, a ich obecność często współistnieje z antykoagulantem toczniowym. Rzadziej przyspieszają usuwanie protrombiny z krwi i obniżają jej stężenie, co sprzyja krwawieniom; taki obraz opisywano głównie u dzieci po infekcjach wirusowych i u chorych na toczeń.

Badanie aPT IgG i czas protrombinowy mają podobne nazwy, ale odpowiadają na inne pytania. PT (INR) mierzy, jak szybko krzepnie osocze, natomiast aPT IgG określa stężenie przeciwciał. Przeciwciała przeciw protrombinie mogą wydłużać PT i APTT, lecz wynik testów krzepnięcia w zakresie odniesienia nie wyklucza ich obecności.

Oznaczenie aPT IgG nie należy do kryteriów klasyfikacyjnych APS i nie zleca się go na początku diagnostyki. Specjalista może je rozważyć w następujących sytuacjach:

• objawy przemawiają za APS, a podstawowe oznaczenia (LA, aCL i anty-β2GPI) są ujemne,
• u chorego na toczeń potrzebna jest dokładniejsza ocena ryzyka zakrzepicy,
• przy wydłużonym czasie protrombinowym występują krwawienia o niejasnej przyczynie.

Gdy wynik antykoagulantu toczniowego jest trudny do oceny z powodu leczenia przeciwkrzepliwego, częściej sięga się po przeciwciała przeciw kompleksowi fosfatydyloseryna–protrombina (aPS/PT), które lepiej korelują z tym testem.

Izolowany dodatni wynik aPT IgG ma niepewną wartość i samodzielnie nie uzasadnia rozpoznania ani leczenia. Jego znaczenie rośnie, gdy przeciwciała utrzymują się w powtórnym badaniu i współwystępują z innymi przeciwciałami antyfosfolipidowymi. W części badań klinicznych aPT łączono z zakrzepicą u chorych na toczeń, zwłaszcza przy jednoczesnej obecności antykoagulantu toczniowego. Wynik ujemny nie zmienia oceny opartej na badaniach kryterialnych.

Krew żylną pobiera się według zasad punktu pobrań, który przekazuje też ewentualne zalecenia; przed pobraniem należy wymienić stosowane leki, zwłaszcza wpływające na krzepnięcie.

• Przeciwciała przeciw protrombinie IgM – druga klasa tych przeciwciał,
• Przeciwciała przeciw kompleksom fosfatydyloseryna/protrombina IgG – pokrewne oznaczenie niekryterialne,
• Antykoagulant toczniowy – badanie często dodatnie razem z aPT,
• APTT – czas krzepnięcia wrażliwy na przeciwciała antyfosfolipidowe,
• Mutacja 20210G>A genu protrombiny – wrodzona przyczyna nadkrzepliwości związana z protrombiną.